UTW AWF Warszawa

Kolejna wizyta w Zamku Królewskim

W dniu 12.12.2019 r. słuchacze naszego UTW w licznym gronie zwiedzili kolejną bardzo ciekawą wystawę pn. „Świat polskich Wazów. Przestrzeń – ludzie – sztuka”. Wystawa ta stanowi podsumowanie roku 2019 jako „Roku Wazowskiego” i ma związek z 400. rocznicą ukończenia rozbudowy Zamku Królewskiego zainicjowanej przez Zygmunta III. Nowa rezydencja królewska, w nowej stolicy Rzeczypospolitej, stała się centralnym punktem życia politycznego, kulturalnego i dworskiego kraju na kolejne dziesięciolecia.

12 sal, a w nich ok. 300 bezcennych obiektów pochodzących z 77 krajowych i zagranicznych instytucji – to skala wystawy, której bohaterami są polscy Wazowie. Obiekty sprowadzono ze Sztokholmu, Wiednia, Rzymu, Paryża, Londynu, Wawelu, Wrocławia, Łowicza czy z klasztoru Sióstr Wizytek w Warszawie. Wiele z eksponatów jest wystawionych po raz pierwszy jak: portret Zygmunta III pędzla Rubensa, kilim z herbem Wazów z rzymskiego Pałacu Kwirynalskiego, unikatowy medal Władysława IV  z Drezna czy obrazy „Porwanie Europy” i „Bitwa pod Kircholmem”. „Panorama Warszawy” Christiana Melicha wróciła do Zamku po 350 latach. Imponująca jest galeria portretowa głównych bohaterów.

Wazowie, zasiadający na polskim tronie od koronacji Zygmunta III w 1587 r. do abdykacji Jana Kazimierza w 1668 r., po raz pierwszy stali się bohaterami dużej wystawy. Ekspozycja ukazuje ludzi, dokumenty i sztukę tamtego czasu. Odtwarza dwór wazowski na tle historii Polski i Europy.  Ma ambicję objąć całość epoki zwanej „srebrnym wiekiem” czy „epoką Snopka (waza znaczy snopek) srebrnego, acz grubo pozłacanego”.

Ród polskich Wazów (Zygmunt III, Władysław IV i Jan Kazimierz) dzierżył władzę w naszym kraju ponad 90 lat i skończył się na trzecim pokoleniu. Zygmunt III Waza był królem elekcyjnym. Był synem szwedzkiego monarchy i Katarzyny Jagiellonki – córki Zygmunta Starego. Związki krwi z Jagiellonami, których epokę nazywano „złotym wiekiem” pozwoliły mu wygrać elekcję. Panowanie Wazów w rozległej wielokulturowej Rzeczpospolitej z silnie dominującym stanem szlacheckim nacechowane było licznymi konfliktami zewnętrznymi i wewnętrznymi. Choć Wazowie byli skoligaceni ze wszystkimi rodami królewskimi w Europie, szczególnie Habsburgami, nie przełożyło się to naszą pozycję cywilizacyjną, gospodarczą i wojskową, szczególnie  w dobie coraz bardziej agresywnych sąsiadów. Stopniowo rola naszego kraju traciła na znaczeniu.

W epilogu wystawy zaprezentowane są detale architektoniczne letniego pałacu Wazów (obecnego Pałacu Kazimierzowskiego na terenie UW) zrabowane podczas potopu szwedzkiego. Najeźdźcy załadowali je na wiślany statek, który następnie zatonął na wysokości Golędzinowa. Niskie stany Wisły pozwoliły w latach 2011-2015 na ich wydobycie.

 Opracowała Ewa Wasińska